Wystawa Zachodniopomorskich Kolei Dojazdowych w Gryficach

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Zalążkiem gryfickiej ekspozycji kolei wąskotorowej był tabor wycofywany z eksploatacji w Pomorskich Kolejach Dojazdowych, głównie z Gryfic, Białogardu i Dobrej Nowogardzkiej, ustawiany już od końca lat 70. obok dworca gryfickiego. Cztery parowozy i wagon towarowy z 1899 roku dały początek skansenowi na terenie przylegającym do lokomotywowni. Ekspozycja ta, sukcesywnie uzupełniana o kolejne eksponaty prezentuje dwie ekspozycje: Koleje wąskotorowe i regionalne Pomorza Zachodniego 1894–1945 oraz Koleje dojazdowe Pomorza Zachodniego od 1945 roku. W dwóch salach, na 40 planszach, przedstawiona została bogato ilustrowana historia kolei, ze szczególnym uwzględnieniem całego regionu Pomorza Zachodniego. Ekspozycję skansenu, usytuowaną przy peronach, stanowi kilkanaście parowozów i wagonów motorowych oraz kilkadziesiąt wagonów pasażerskich, towarowych i specjalistycznych, a także urządzenia do obrządzania i naprawy wagonów, obrotnica, urządzenia sygnalizacyjne. Prezentowane jest prawie wszystko, co pozostało z taboru obsługującego kiedyś 594 km linii. Zgromadzone obiekty nierozerwalnie wiążą się z Pomorzem Zachodnim i mają unikatowy charakter, gdyż rozstaw torów wynosił tu 1000 mm, podczas gdy na innych kolejach wąskotorowych standardem było 750 mm. Ich historia w znacznej części sięga początku ubiegłego wieku. Niektóre przeżyły dwie wojny światowe oraz dwie rewolucje, przemiany napędu parowego na spalinowy i elektryczny oraz likwidację kolei dojazdowych. Stanowią więc „skamieliny” materialnej kultury człowieka, trwale związane z gospodarczym rozwojem regionu. Ich wartość jest podwójna: po pierwsze dziś są już nieliczne, po drugie niektóre z nich, jak dinozaury u Spielberga, mogą ożyć.

Wystawa Zachodniopomorskich Kolei Dojazdowych
ul. Błonie 2; 72-300 Gryfice
Europejska Noc Muzeów
Lxd2-478
Parowóz Tyn6-3632 typu 1C1h2t (tendrzak)
Parowóz Px48-3912
Wagon towarowy kryty (typ K)
Pojazd spalinowy
Parowóz Px48-3915.
Parowóz Tx7-3502
Wagon motorowy MBxd1-348
Parowóz Px48-3901